COVID-19 ve TÜRKİYE GAYRİMENKUL PAZARI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

COVID-19 ve TÜRKİYE GAYRİMENKUL PAZARI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

4 Mayıs 2020 

Ekonomik büyüme tahminleri, COVID-19 salgınının sonuçlarıyla birlikte revize edilmeye devam ediyor. Oxford Economics’in son tahminine göre, Mart ayında yaptığı değerlendirmenin 680 baz puan altında kalarak 2020 Türkiye ekonomisi %5,1 daralma gösterecektir. Bu belirgin sonucun yanı sıra, döviz kuru performansı projeksiyonunundaki artışın yükselerek revize edilmesi ile koronavirüs pandemisinin yarattığı ekonomik etkiler açıkça ortaya koyulmaktadırDolayısıyla bu göstergeler yatırım aktivitelerinde baskın gelecektir.  

Perakende pazarına yönelik yeni gelişmeler, perakendecilerin yeniden açılışa hazırlığı ile esas olarak tüketicilerle yeniden etkileşime geçme doğrultusunda gerçekleşmektedir. Temel yaklaşımsağlık ve güvenlik standartları, temassız ortam sağlayan yeni teknoloji ve gelişmiş lojistik modellemeler ile perakende tedarik zinciri ve stok arasındaki senkronizasyonun hızlanması dahil olmak üzere sosyal mesafe disiplinleri içinde sürecin her yönüyle gözden geçirilmesi olacaktır. Bazı markalar, alışveriş caddelerinde mağazalarını yeniden açmaya başlamış olupyeni mevzuatı uygulamalarını deneyimlemektedirler. Buna ek olarak, birçok perakendeci bu ayın ortasından itibaren, resmi tarihiyle Türkiye genelinde 11 Mayıs’tan itibaren kademeli olarak faaliyete geçecek alışveriş merkezlerinde yeniden açılışa hazırlık yapmaktadırlar. 

Paralel olarak ofis pazarında kuruluşlarıniş gücünün, uzaktan çalışma uygulamalarından sonra ofislere dönüş süreçlerindeki uyumu en üst düzeye çıkarmak için iş birliği yapmaları gerekmektedirİşverenler, çalışma alanlarında yeni sağlık ve güvenlik düzenlemelerine odaklanılan sosyal mesafe planı oluşturmaya odaklanırken, mülk sahipleri en etkili geri dönüş göçünü sağlamak için temizlik ve güvenlik endişelerini ele aldığı sistemlerle binalarını hazırlamak zorundadırlar.  

Sektörler toparlanma sürecine hazırlık yaparken; sanayi ve lojistik pazarınınoperasyonların durdurulma döneminden sonra üretim/dağıtım tesisleri ve depolardaki verimliliğe optimum düzeyde ulaşmak için aynı uygulamaları sürdürmesi gerekecektir. Otomotiv şirketleri bu haftadan itibaren faaliyetlerine yeniden başlamaya hazırlanırken üretim kapasitelerinin kademeli olarak toparlanması beklenmektedir.  

Türkiye genelinde otel doluluk oranlarının Mart ayında kaydettiği düşüşün ardından, turizm geliri ve ziyaretçi sayısı yılın ilk çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre sırasıyla %11,4 ve %15,1 azalmıştır. Bununla birlikte, birinci çeyrekte tüm harcama türlerinden konaklama harcamasında bir önceki yıla göre %15,7 düşüş gerçekleşmiştir. Beklenen bu sonuçlar sonrasındaotel pazarı turizm sezonuna sosyal mesafe prensipleri doğrultusunda geliştirdiği politikalarla hazırlanmaktadır. Sağlık ve güvenlik konularını ilk sıraya yerleşirken sağlık personeli ve ekipman sayısında artışa gidilerek sağlık hizmeti, havalandırma ve termal kameralar etrafında altyapılar yeniden şekillenecektir. Bununla birlikte, restoran, plaj ve eğlence mekanlarında kişi sayısında kısıtlamalar getirileceği gibi tatil köyleriher şey dahil ve açık büfe paketlerini sınırlayacaktır. Öte yandan, apart otellerdeki doluluk oranının ise en üst seviyede kaydedilmesi beklenmektedir. 

Tuğra Gönden                                              
Yönetim Kurulu Başkanı     

Çiğdem İşözen                    
Danışman, Araştırma